?wi?tokradztwo i jego odd?wi?k

W dobie globalizacji i b?yskawicznie kr???cych po ?wiecie informacji, coraz cz??ciej docieraj? do nas tragiczne w skutkach wie?ci: rozbi? si? samolot, wykolei? poci?g, zaton?? prom pasa?erski, dokonano zamachu w metrze, wybuch?a wojna... Nie jest to jedynie efekt szerszego dost?pu do informacji, a konsekwencja ci?g?ego post?pu ludzko?ci. ?wiat si? zmienia z ka?dym pokoleniem i rozumienie duchowo?ci, religijno?ci równie? ulega tym trendom. Obserwuje stale rosn?cy popyt na informacje o obecnych wydarzeniach na ?wiecie. Charakteryzuj?ca cz?owieka ciekawo?? dzi? w wi?kszym stopniu mo?e by? zaspokojona. M?ode pokolenie otwiera si? na nowe do?wiadczenia i ch?tnie poszukuje wiedzy o otaczaj?cym ?wiecie. Wielu ludziom nie wystarcza religia ich przodków, zaczynaj? eksperymentowa?, w konsekwencji czego nawet odchodz? od dotychczasowej wiary. Inni w niew?a?ciwy sposób próbuj? zrozumie? odwieczne tajemnice Bo?e. Jeszcze inni, by zdoby? przychylno??, s?aw?, zaistnie? na chwil?, posuwaj? si? do czynów gorsz?cych. ?wiat jest ??dny takich sensacji, sk?ada ho?d ludziom, którzy przekraczaj? nieprzekraczalne dot?d granice. Stale wzrastaj?ca liczba relacji o zjawiskach grzechu, w tym ?wi?tokradztwa, w dobie powszechnego dost?pu do ?rodków masowego przekazu, nie powinna nikogo dziwi?. Powstaje jedynie pytanie: czy jeste?my ?wiadomi manipulacji, jaka si? obecnie dokonuje?

Czym jest ?wi?tokradztwo?

?wi?tokradztwo „polega na profanowaniu lub niegodnym traktowaniu sakramentów i innych czynno?ci liturgicznych, jak równie? osób, rzeczy i miejsc po?wi?conych Bogu” (KKK 2120). ?wi?tokradztwa mo?e dopu?ci? si? ka?dy, wierz?cy i niewierz?cy, z t? ró?nic?, ?e dla chrze?cijanina ?wiadomego swoich czynów b?dzie to grzech prowadz?cy nawet do ekskomuniki. ?wi?tokradztwo dokonywane przez osob? nie b?d?c? wyznania chrze?cija?skiego nie sprowadza na ni? ?adnych konsekwencji prawa ko?cielnego (osoba nie podlega prawu ko?cielnemu), je?li jednak jest to czyn karalny osoba taka mo?e by? poci?gni?ta do odpowiedzialno?ci prawa pa?stwowego.

?wi?tokradztwa mo?na dopu?ci? si? poprzez niedope?nienie niezb?dnych warunków przyst?puj?c do sakramentów ?wi?tych. Przyj?cie wi?kszo?ci z nich (bierzmowanie, ma??e?stwo, kap?a?stwo, Naj?wi?tszy Sakrament) wymaga bycia w ?asce u?wi?caj?cej. Ponadto przyst?powanie do sakramentów bez wyra?niej intencji spotkania si? z Bogiem i bez wiary w Niego, jedynie ze wzgl?du na ludzi i przyj?te zwyczaje, bez szacunku i postawy mi?o?ci, przedrze?nianie sakramentów – to te? czyny ?wi?tokradcze.  Wi?kszo?? sakramentów przyjmowanych jest raz w ?yciu, ka?dy jest do nich odpowiednio przygotowywany i trudno o ?wi?tokradztwo, dlatego skupi? si? na dwóch, które s? si?? ?ycia duchowego chrze?cijanina: Sakrament Pokuty i Pojednania oraz Naj?wi?tszy Sakrament.  

Profanacja Naj?wi?tszego Sakramentu

Najci??szym w swoich konsekwencjach czynem ?wi?tokradczym jest porzucenie albo zabieranie lub przechowywanie w celu ?wi?tokradczym postaci konsekrowanych. Czyn taki podlega karze ekskomuniki wi???cej moc? samego prawa (por. KPK, Kan. 1367) . ?wi?tokradztwo najcz??ciej w pierwszej kolejno?ci identyfikowany jest on z takimi w?a?nie czynami. Ale by?oby zbyt pi?knie, gdyby na tym si? ko?czy?o. W ?yciu codziennym tego wykroczenia dopuszcza si? wielu ludzi, zdarza si?, ?e nie?wiadomie, nie znaczy to jednak, ?e wszyscy s? ekskomunikowani. ?wi?tokradztwo jest czynem moralnie z?ym. Pope?nione ?wiadomie i dobrowolnie jest grzechem przeciwko pierwszemu przykazaniu. W zale?no?ci od stopnia wolno?ci i ?wiadomo?ci mo?e by? grzechem lekkim lub ci??kim prowadz?cym nawet do ekskomuniki. Ko?ció? pragnie zbawienia wszystkich ludzi, dlatego nak?ada kary ko?cielne tylko wówczas, gdy jest to konieczne. Wbrew temu, co powszechnie si? s?dzi, ekskomunika nie jest wyrzuceniem z ko?cio?a. Ekskomunika nak?ada pewne ograniczenia na osob?, która zosta?a jej poddana (wykluczenie ze sprawowania sakramentów oraz pe?nienia funkcji ko?cielnych – por. KPK, Kan. 1331§1), ale jej celem jest niesienie ratunku cz?owiekowi. Potocznie mówi?c to taki zimny prysznic, który ma na celu obudzi? osob? wierz?c? i zach?ci? j? do refleksji i zmiany post?powania.
W ?yciu codziennym ka?dy, kto bierze udzia? w sakramentach i ma styczno?? z sakramentaliami mo?e dopu?ci? si? ?wi?tokradztwa. Jak to w praktyce wygl?da? Naj?atwiej, ze wzgl?du na cz?stotliwo?? przyjmowania tego sakramentu, pope?ni? ?wi?tokradztwo wobec Eucharystii. Osoba, która przyjmuje Komuni? ?wi?t? z grzechem ci??kim lub po niewa?nej spowiedzi, powinna wiedzie?, ?e jest to komunia ?wi?tokradzka. Ale to nie jedyny taki moment. Nale?y wzi?? pod uwag? równie? prawo ko?cielne okre?laj?ce ile razy w ci?gu dnia i na jakich warunkach mo?na przyj?? Komuni? ?wi?t?. Najwa?niejsza jest jednak wiara, ?e pod Konsekrowanymi Postaciami kryje si? sam Bóg. Jednym  z przyk?adów takiego ?wi?tokradczego post?powania jest historia dwóch ch?opców. Za?o?yli si? oni, który z nich w czasie Mszy ?wi?tej wi?cej razy przyjmie Komuni? ?wi?t? i konsekwentnie biegali od kap?ana do kap?ana dopóki kto? tego nie zauwa?y?. Nie zwa?ali oni na obecno?? Boga w sakramencie, potraktowali j? przedmiotowo urz?dzaj?c zawody.

?wi?tokradztwo zawsze jest z?e, ale nie zawsze jest grzechem

Przyj?cie Komunii ?wi?tej bez ?aski u?wi?caj?cej jest ?wi?tokradztwem. Wspó?czesnym dylematem wielu ludzi s? pytania: Czy mo?na pope?ni? ?wi?tokradztwo nie?wiadomie? Czy pope?nione przeze mnie ?wi?tokradztwo jest grzechem? Kiedy grzech jest ci??ki, a kiedy lekki? Czy nadal mog? przyjmowa? Komuni? ?wi?t?? ?wi?tokradztwo, nawet nie?wiadome, zawsze jest z?e, nie zawsze jednak jest grzechem (grzech jest to ?wiadome i dobrowolne przekroczenie Przykaza? Bo?ych lub Ko?cielnych). Ko?ció? nie daje gotowej recepty - taki sam czyn w przypadku jednej osoby b?dzie grzechem lekkim, a w przypadku innej grzechem ci??kim, ?miertelnym, a mo?e si? zdarzy?, ?e w ogóle grzechem nie b?dzie (je?li czyn by? nie?wiadomy, lub cz?owiek by? do niego zmuszony bez mo?liwo?ci wyboru). Gdzie kryje si? tajemnica? Grzech ?miertelny dotyczy materii powa?nej (przekroczenie Przykaza? Bo?ych lub Ko?cielnych, np. kradzie?, cudzo?óstwo, k?amstwo, nieprzyst?pienie do spowiedzi ?wi?tej raz w roku), musi by? pope?niony ?wiadomie i dobrowolnie. Grzech powszedni to ?wiadome i dobrowolne naruszenie Przykaza? w ma?ej rzeczy, a w przypadku materii ci??kiej bez pe?nej ?wiadomo?ci lub wolno?ci. S? to jedynie definicje, które trudno przenie?? na rzeczywisto??. Pisz?c bardziej obrazowo grzech ci??ki pope?niamy wówczas, gdy tak mocno zaanga?ujemy si? w z?o, ?e niszczy ono w nas mi?o?? i/lub wiar?. Grzech lekki jest z?em, ale nie prowadzi on do niewiary i nie zabija w nas mi?o?ci. W przypadku grzechu lekkiego zaanga?owanie w z?o jest nieznaczne i cz?sto wr?cz przypadkowe, brak jest intencji po?wi?cenia si? z?u.

Dodatkowym narz?dziem do lepszego poznania post?powania cz?owieka, jakie da? nam Ko?ció?, jest ocena moralna czynu ludzkiego. Narz?dzie to jest cz?sto wykorzystywane w duchowej pracy nad sob?, podczas rachunku sumienia. Trzeba pami?ta?, ?e warto?? moralna czynu jest czym? innych jak grzech. Nauka Ko?cio?a podaj?c trzy kryteria czynu moralnego: przedmiot czynu, intencja i okoliczno?ci (por. KKK 1750). Czyn jest moralnie dobry tylko wówczas, gdy wszystkie trzy kryteria s? zgodne z prawem Bo?ym i obiektywnym prawem moralnym.

Zatrzymajmy si? krótko nad kryteriami oceny moralnej czynu. „Pierwszym i decyduj?cym elementem oceny moralnej jest przedmiot ludzkiego czynu, który decyduje o tym, czy mo?na go przyporz?dkowa? ostatecznemu dobru i celowi, którym jest Bóg (VS 79). Przedmiot czynu, to nic innego jak warto?? obiektywna tego czynu, np. przedmiotem (celem) k?amstwa jest wprowadzenie kogo? w b??d. S? jednak czyny z natury swej oboj?tne, jak odwiedzenie s?siada. Drugim kryterium jest intencja. Ko?ció? naucza, ?e „intencja jest dobra, gdy ma na celu prawdziwe dobro cz?owieka, widziane w perspektywie jego ostatecznego celu” (VS 82). Oznacza to, ?e czynowi, którego przedmiot jest moralnie oboj?tny, nadaje warto?? dobr? lub z?? (odwiedzenie s?siada w celu podzi?kowania za przys?ug? jest dobre, ale w celu wszcz?cia awantury b?dzie ju? czynem moralnie z?ym). Jak to mo?na jednak odnie?? do czynu, o którym wiemy ju?, ?e jest moralnie z?y? Otó? czynno?? z przedmiotu z?a przez intencj? mo?e sta? si? mniej z?a, ale pami?tajmy - nigdy dobra (por. KKK 1753). Dobra intencja z?ego czynu, który sam w sobie jest grzechem ci??kim zmniejsza z?o tego czynu, np. k?amstwo samo w sobie jest z?e, ale ok?amanie osoby chorej, co do jej stanu zdrowia, w celu wzbudzenia w niej si?y do walki z chorob? pomniejsza z?o tego czynu. Pami?tajmy jednak, cel nie u?wi?ca ?rodków! Szukajmy zawsze takich rozwi?za?, by unika? z?a. Gdy nadal mamy w?tpliwo?ci nale?y przyjrze? si? okoliczno?ciom czynu (kryterium trzecie), czyli gdzie, kiedy, z kim, dobrowolnie, czy pod przymusem itd.. Przyk?adem niech b?dzie wspominana ju? kradzie?: kradzie? w sklepie jest mniejszym z?em ni? kradzie? w ko?ciele (?wi?tokradztwo). Podobnie z opuszczeniem Mszy ?wi?tej, nieobecno?? z powodu choroby, pracy zawodowej, wycieczki jest mniejszym z?em, ni? z powodu lenistwa.

Profanacja sakramentu Pokuty i Pojednania

Grzechy ci??kie nale?y wyzna? na spowiedzi. Dla wielu jest zaskoczeniem, ?e  równie? sakrament Pokuty i Pojednania mo?na sprofanowa?. Profanacja ta polega na nagrywaniu i upublicznianiu tre?ci spowiedzi (ekskomunika moc? samego prawa), wyjawianiu tre?ci spowiedzi ze wskazaniem – kto, gdzie, kiedy (nawet bez nieczystej intencji), drwieniu, przedrze?nianiu, a tak?e godzeniu swoimi czynami w spowiednika.  ?wi?tokradztwem jest równie? spowied? niewa?na, gdy przyst?puje si? do niej nie ze wzgl?du na Mi?o?? Bo??, a ze wzgl?du na ludzi, utaja swoje grzechy i z?e intencje.

Profanacja sakramentaliów i przedmiotów kultu

Sakramentalia s? to „znaki ?wi?te, które z pewnym podobie?stwem do sakramentów oznaczaj? skutki, przede wszystkim duchowe, a osi?gaj? je przez modlitw? Ko?cio?a” (KKK 1667). Zosta?y one ustanowione dla u?wi?cenia pewnych pos?ug w ko?ciele, wydarze? i przedmiotów kultu. W?ród sakramentaliów pierwsze miejsce zajmuj? wszelakie b?ogos?awie?stwa – osób, przedmiotów, miejsc (por. KKK 1668-1671). Mo?na dopu?ci? si? ?wi?tokradztwa przyst?puj?c do sakramentaliów ze z?? intencj?, przedrze?niaj?c je, bezczeszcz?c pob?ogos?awione przedmioty poprzez u?ywanie ich wbrew intencji b?ogos?awie?stwa.
Najcz??ciej profanowane s? przedmioty, gdy? jako rzeczy materialne s? najbardziej na to podatne. Woda ?wi?cona, oleje ?wi?te, sól egzorcyzmowana, kreda, kadzid?o, ?wiece – nie nale?y ich u?ywa? tak, jak gdyby nie by?y po?wi?cone. B?ogos?awie?stwo to po?wi?cenie dla sprawowania kultu. ?wi?tokradztwem jest zatem zmywanie talerzy w wodzie ?wi?conej, wylewanie jej do kanalizacji. Cz?sto pojawia si? dylemat: czy spo?ywanie b?ogos?awionej wody, oleju ?wi?tego, czy soli egzorcyzmowanej jest z?e? Je?li jest to czynione z wiar? i ma przynie?? pozytywny skutek – uzdrowienie z choroby – zarówno spo?ywanie, jak i nacieranie chorych miejsc jest dobre. To nasz wyraz zaufania dobremu Bogu i otwarcie si? na przyj?cie jego ?aski.

S? tak?e pewne symbole chrze?cija?skie, w?ród nich pierwszym jest Krzy? ?wi?ty, którym nale?y si? szacunek nie ze wzgl?du na b?ogos?awie?stwo, ale na sam symbol. Nale?? do nich przedmioty, które s? przyporz?dkowane wy??cznie sprawom kultu: krzy?, ró?aniec, obrazki ?wi?te, szkaplerz, Biblia itd. Ze wzgl?du na ich natur? nale?y im si? godne traktowanie, a w momencie zniszczenia nie mo?na ich po prostu wyrzuci? na ?mietnik, a nale?y je spali? lub zakopa? w ziemi (przedmioty metalowe).

?wi?tokradztwo jest grzechem. Mo?na go pope?ni? tak jak ka?dy inny grzech i zosta? z niego rozgrzeszonym w sakramencie spowiedzi. Wyj?tek stanowi ?wi?tokradztwo sprowadzaj?ce ekskomunik?, nale?y wówczas nawi?za? kontakt z kap?anem, który pokieruje dalej na drog? pojednania z Ko?cio?em – Matk?. Grzech ?wi?tokradztwa jest wynikiem os?abienia lub zaniku wiary w Boga, jego obecno?? w czynno?ciach i przedmiotach ?wi?tych. Mo?e by? równie? konsekwencj? pychy, egoizmu lub innych grzechów, które wprowadzaj? b??dy w sposobie my?lenia i os?abiaj? wra?liwo?? duchow?. Chocia? spo?ecznie grzech ten jest odbierany bardziej negatywnie ni? inne, nie nale?y si? skupia? na samym grzechu, a na mi?o?ci Bo?ej i d??y? do jak najszybszej jedno?ci z Nim.

Potrzebujesz pomocy w organizacji pogrzebu bliskiego? Kliknij tu.

 

Masz dodatkowe pytania? 
Skontaktuj si? z naszymi specjalistami, udzielamy darmowych porad. 


Napisz: pomoc@mementis.pl lub zadzwo?: 801 009 507


Infolinia czynna ca?? dob?.
Koszt po??czenia 36gr brutto/min. 
Dla komórek i tel. z zagranicy:  +48 538 449 984
Koszt po??czenia zgodnie ze stawkami operatora.

Wykaz skrótów:
KKK - Katechizm Ko?cio?a Katolickiego (dost?p: http://www.katechizm.opoka.org.pl/)
KPK - Kodeks Prawa Kanonicznego (dost?p: http://archidiecezja.lodz.pl/prawo.html)
VS - Jan Pawe? II, Encyklika Veritatis Splendor (dost?p: http://www.opoka.org.pl/ biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/encykliki/veritatis_1.html)


Joanna Wieczfni?ska


Komentarze