?mier? ?ˇ?eczkowa - przyczyny i zapobieganie

?mier? ?ó?eczkowa - d?wi?k tych s?ów wywo?uje l?k niemal u wszystkich rodziców nowo narodzonych dzieci. Nic dziwnego, skoro przychodzi nagle, bez ?adnej okre?lonej przyczyny i zabiera ukochane dziecko.

Zespó? nag?ej ?mierci ?ó?eczkowej, okre?lany na ?wiecie skrótem SIDS (ang. Sudden Infant Death Syndrome), sp?dza sen z powiek nie tylko rodzicom ale tak?e lekarzom i naukowcom, którzy staraj? si? odkry? jego bezpo?redni? przyczyn?. ?mier? ?ó?eczkowa stanowi zagro?enie dla dziecka w pierwszym roku ?ycia i co istotne nie nale?y sadzi?, i? jest to choroba. SIDS dotyka bowiem bardzo cz?sto zdrowe dzieci, st?d tak trudno wyja?ni? jego przyczyny.

Pod koniec lat 80-tych ubieg?ego wieku, Narodowy Instytut Zdrowia USA zaproponowa? uszczegó?owion? definicj?, wed?ug, której SIDS to nag?a ?mier? dziecka pomi?dzy 4 tygodniem a pierwszym rokiem ?ycia, której przyczyny nie wyja?nia szereg bada?, w?ród których s?: badanie miejsca ?mierci, badanie autopsyjne, oraz analiza wywiadu klinicznego. Z bada? wynika, ?e SIDS staje si? przyczyn? ?mierci noworodków najcz??ciej w ci?gu pierwszych sze?ciu miesi?cy ?ycia.

Pomimo serii w?tpliwo?ci i niepewno?ci towarzysz?cych zespo?owi nag?ej ?mierci ?ó?eczkowej, w wyniku bada?, obserwacji, a tak?e szczegó?owych analiz uda?o si? ustali? pewne prawid?owo?ci, które znacznie zredukowa?y umieralno?? niemowl?t. Odkryto bowiem, i? w wi?kszo?ci przypadków, SIDS dotyka dzieci uk?adanych do snu na brzuszku. Na podstawie bada? przeprowadzonych w kilku krajach, m.in. Wielkiej Brytanii, okaza?o si?, i? uk?adanie dziecka w pozycji na wznak znacznie obni?y?o liczb? niewyja?nionych zgonów.

Na podstawie bada? lekarzy z ca?ego ?wiata, powsta?a swego rodzaju lista domniemanych przyczyn SIDS. Na jej podstawie mo?na przypuszcza?, i? w grupie ryzyka znajduj? si? zw?aszcza dzieci, u których wykryto/zaobserwowano:

- bezdech wynikaj?cy z niedojrza?o?ci uk?adu oddechowego,

- niedobór serotoniny, która jest istotnym neuroprzeka?nikiem-jej brak powoduje znaczne obni?enie temperatury cia?a i spadek t?tna;

- niedojrza?o?? o?rodkowego uk?adu nerwowego,

- nadczynno?ci kory nadnerczy,

- zaburzenia kontroli ci?nienia krwi,

- blado??, nadpobudliwo??, a tak?e brak apetytu;

- cz?ste zmiany nastroju


Przy próbach ustalania przyczyn SIDS nie nale?y zapomina? o obci??eniu genetycznym, gdy? dzieci z rodzin, w których ju? kiedy? dosz?o do przypadków SIDS, s? zdecydowanie bardziej nara?one. W grupie podwy?szonego ryzyka znajduj? si? tak?e niemowl?ta urodzone przedwcze?nie, o niskiej masie urodzeniowej, niskiej punktacji w skali Apgar, oraz spowolnionym rozwoju psychoruchowym i problemach z oddychaniem.

Wa?ne s? tak?e warunki w jakich dziecko rozwija si? w pierwszych miesi?cach ?ycia. Rodzice powinni zadba? o pewn? regularno?? z jak? dziecko jest karmione, odpoczywa. Nie bez znaczenia s? te? warunki sanitarne oraz charakter otoczenia w jakim dziecko przebywa. Rodzice, którzy regularnie pal?, spo?ywaj? alkohol lub zwyczajnie nie dbaj? o komfort i higien? dziecka zwi?kszaj? ryzyko wyst?pienia SIDS, nie wspominaj?c ju? o szeregu innych negatywnych implikacji jakie niesie to dla prawid?owego rozwoju i zdrowia dziecka. Niewskazane jest te? silne przegrzewanie dziecka czy te? spanie z nim, cho? dla wielu rodziców jest to po prostu wygodne.

Bez wzgl?du na fakt, czy dziecko rozwija si? prawid?owo czy te? nie, nale?y zachowa? ostro?no?? bowiem SIDS jest wyj?tkowo nieprzewidywalny. Wa?na jest w tym miejscu w?a?ciwa edukacja rodziców w zakresie radzenia sobie w sytuacji gdy u dziecka pojawiaj? si? np. trudno?ci z oddychaniem. W takiej sytuacji nale?y natychmiast odwróci? je na brzuch. W przypadku gdy dziecko zupe?nie przesta?o oddycha? konieczne jest zrobienie sztucznego oddychania, które w razie braku wyczuwalnego t?tna u dziecka, powinno by? po??czone z masa?em serca na zasadzie wdech, a po nim  pi?? ucisków serca.

W oparciu o list? czynników mog?cych wywo?a? SIDS, lekarzom uda?o si? opracowa? szereg praktycznych wskazówek dla rodziców niemowl?t, które mog? im pomóc przeciwdzia?a? prawdopodobnym przyczynom ?mierci ?ó?eczkowej, a tym samym ograniczy? jej ryzyko. Powag? tematu podkre?la fakt, i? rekomendacje wydane zosta?y przez Krajowy Konsultant w dziedzinie neonatologii. Zgodnie z przedstawionymi zaleceniami nale?y:

- nie przegrzewa? niemowl?cia,

- zapewni? dziecku regularny tryb ?ycia, chodzi g?ównie o to aby przestrzegaj?c sta?ych godzin snu i karmienia nie nara?a? dziecko na stresy i niepewno??;

- uk?ada? dziecko do snu na plecach,

- w miar? mo?liwo?ci karmi? niemowl? piersi?,

- regularnie kontrolowa? stan zdrowia i rozwoju dziecka,

- monitorowa? sen dziecka, zw?aszcza gdy jest cz?sto przerywany p?aczem,

- regularnie wietrzy? pokój dziecka,

- umo?liwi? dziecku swobod? poruszania ko?czynami,

- w pomieszczeniu, w którym przebywa i ?pi dziecko, nie powinno si? pali? tytoniu oraz innych ?rodków odurzaj?cych, podobnie jest ze spo?ywaniem alkoholu-do powy?szych zalece? nale?y stosowa? si? tak?e w okresie ci??y;

- do ?ó?eczka nie nale?y wk?ada? poduszek czy du?ej ilo?ci pluszaków, gdy? mog? spowodowa? utrudnienia w oddychaniu dziecka;

- nie nale?y bra? dziecka do ?ó?ka, zw?aszcza je?li rodzice s? palaczami,

- nie nale?y podawa? dziecku lekarstw bez  uprzedniej konsultacji z lekarzem.


Jak pokazuj? badania, SIDS zdarza si? stosunkowo rzadko. Jednak?e w obliczu jego tragicznych konsekwencji nie nale?y bagatelizowa? sprawy i zapewni? dziecku w tym pierwszym, szczególnie gro?nym roku ?ycia maksimum uwagi.

K.Maryniak


Komentarze


Szary cz┼éowiek!G┼éupia baba!: Tutaj wpisz tre┼Ť─ç wypowiedzJestem znajmom─ů rodziny 7 tygodniowej dziewczynki, kt├│ra natychmiast po otrzymaniu szczepionki-pierwszej ,przesta┼éa oddycha─ç. By┼é to jej pierwszy bezdech. Przeprowadzono rutynowe badania i pouczono matk─Ö jak ma si─Ö zachowa─ç w przypadku kolejnego bezdechu. Niestety, nie wyja┼Ťniono,┼╝e jej dziecko mo┼╝e by─ç w grupie dzieci nara┼╝onych na SIDS. Nie wyja┼Ťniono wielu czynno┼Ťci i nie podano mo┼╝liwo┼Ťci zabezpieczenia dziecka przed nast─Öpstwami bezdechu. U ma┼éej stweirdzono r├│wnie┼╝ jakie┼Ť k┼éopoty ┼╝o┼é─ůdkowo-prze┼éykowe. Kiedy us┼éysza┼éam o tym wszystkim, natychmiast zacz─Ö┼éam szuka─ç informacji. Ale ja nie jestem matk─ů ani lekarzem. Nie rozumiem,┼╝e w 21 wieku nadal nie udziela si─Ö niezb─Ödnych informacji, kt├│re w tej sytuacji mog─ů uratowa─ç ┼╝ycie dziecku i szcz─Ö┼Ťcie ca┼éej rodziny. (Male┼ästwo mia┼éo kolejne bezdechy:3 jak dot─ůd od powrotu ze szpitala min─Ö┼éy trzy dni, czyli jeden dziennie). Zastanawiam si─Ö czy rodzice dziecka pos┼éuchaj─ů obcej osoby czyli mnie, bo przecie┼╝ lekarz nic im nie powiedzia┼é i nie widzia┼é zagro┼╝enia ┼╝ycia dziecka?!?! Bo przecie┼╝ czy jaka┼Ť baba, kt├│ra z medycyn─ů nie ma nic wsp├│lnego mo┼╝e by─ç lepiej poinformowana od lekarza???!!! Zapytam kto b─Ödzie odpowiedzialny za to dziecko, za jego ┼Ťmier─ç, gdy , nie daj B├│g!, zdarzy si─Ö co┼Ť takiego? Czy jako zwyk┼éy ,szary cz┼éowiek mam czu─ç si─Ö wtedy odpowiedzialna, oczywi┼Ťcie po┼Ťrednio,┼╝e nie potrafi┼éam przekona─ç rodzic├│w? Ludzie! Drodzy, szanowni lekarze, obud┼║cie si─Ö! Zapobiegajcie! Informujcie! Bo nie ka┼╝dy ma potrzeb─Ö si─Ögania po wiedz─Ö cho─çby nawet w pigu┼éce ;)i

26 czerwca 2012, godzina 11:49:40