Salomonowy wyrok, wielka m?dro?? Salomona

Ten popularny frazeologizm cz?sto bywa u?ywany w j?zyku polskim. Oznacza m?dre, pomys?owe i sprawiedliwe rozstrzygni?cie danego problemu, s?uszny s?d w jakiej? sprawie. Frazeologizm ma swoje ?ród?o w Biblii. Legendarny król izraelski Salomon s?yn?? bowiem ze swej m?dro?ci.

Jak mówi Biblia : „rozum króla by? tak rozleg?y jak piasek nad brzegiem morza, a m?dro?? Salomona przewy?sza?a m?dro?? wszystkich ludzi Wschodu i ca?? m?dro?? Egiptu. By? on m?drszy ni? wszyscy ludzie, ni? Etan Ezrachita i Heman, Chalkol i Dorda, synowie Mahola, i by? s?awny u wszystkich narodów okolicznych. U?o?y? on 3000 przypowie?ci i 1005 pie?ni. Mówi? w nich o drzewach, od  cedru liba?skiego do hizopu, który wyrasta ze ?ciany, o zwierz?tach i ptakach, o p?azach i o rybach. Tote? zewsz?d zje?d?ali si? ludzie, aby s?ucha? jego m?dro?ci” (3 Ks. Król., 4, 29-34).

Przyk?adem nieprzeci?tnej m?dro?ci Salomona by?o rozs?dzenie sporu dwóch kobiet. Mieszka?y razem i niemal w tym samym czasie urodzi?y dzieci. Jednak?e jeden z noworodków zmar?. Ka?da z niewiast twierdzi?a, ?e jest matk? ?ywego dziecka. Salomon nakaza? przeci?? niemowl? i da? ka?dej z nich po?ow?. Jedna z kobiet zgodzi?a si? na to, druga natomiast wola?a zrezygnowa? i odda? dziecko ca?e i zdrowe swojej przeciwniczce. W ten sposób Salomon ustali?, ?e to ona jest prawdziw? matk? i nakaza? jej odda? ch?opczyka. St?d w?a?nie pochodzi zwrot „salomonowy wyrok”.

Niezwykle podobn? histori? opowiada klasyczny teatr chi?ski. Wywodz?ca si? z ubogiej rodziny Czang Hi- tang zosta?a sprzedana panu Ma i zosta?a matk? jego dziecka. Budzi?o to w?ciek?o?? pani Ma, zazdrosnej i obawiaj?cej si? o swoj? dotychczasow? pozycj? w domu m??a. Pani Ma zamordowa?a m??a i utrzymywa?a, ?e to ona jest matk? dziecka ( jako matka spadkobiercy mog?aby zarz?dza? maj?tkiem ma??onka). Spór mia? rozstrzygn?? cesarz. Rozkaza? umie?ci? dziecko w kredowym kole, a kobietom ci?gn?? ch?opca za r?ce z ca?ych si?. Ta, która go przyci?gnie do siebie, wygra spraw?. Malca przyci?gn??a pani Ma, bowiem Czang Hi- tang, nie chc?c zrobi? mu krzywdy, nie wzi??a w tym udzia?u. Tym samym dowiod?a, i? jest prawdziw? matk?, bo dobro dziecka przed?o?y?a nad w?asne.

Literatura, ludowe podania, religie pe?ne s? tego rodzaju opowie?ci o sprawiedliwo?ci przechytrzaj?cej zak?amanie i intrygi ludzkie, i triumfuj?cej nad niegodziwo?ci?. Jak jest w rzeczywisto?ci? Ró?nie.

Literatura i historia dostarczaj? niestety niema?o przyk?adów, kiedy wydawane wyroki nie mia?y nic wspólnego z ide? sprawiedliwo?ci. Tak by?o cho?by w przypadku skazania na ?mier? Sokratesa za to, ?e o?mieli? si? g?osi? swoje pogl?dy i podwa?a? autorytet  ate?skich my?licieli. Sokrates naucza? na rynku w Atenach ( czyni? to bezinteresownie i nieodp?atnie, mo?na rzec z potrzeby serca), rozmawia? z przypadkowymi osobami. Nak?ania? do refleksji nad ?yciem, nad wyznawanymi warto?ciami. Uwa?a?, ?e przymioty ducha s? wa?niejsze ni? dobra doczesne. Stosowa? podchwytliwe pytania, by ujawni? niewiedz? rozmówcy. Wierzy?, ?e tylko zmuszaj?c si? do krytycznego my?lenia cz?owiek mo?e sta? si? sprawiedliwy i rozwin?? w sobie potrzebne warto?ci duchowe. S?dzi? równie?, ?e prawdziw? wiedz? jest zdanie sobie sprawy z w?asnej niewiedzy w wielu kwestiach. Z tego powodu postrzega? siebie jako m?drzejszego ni? inni, co z pewno?ci? nie przysparza?o mu zwolenników. Gdy mia? siedemdziesi?t lat, zosta? oskar?ony o demoralizowanie m?odzie?y ate?skiej. W trakcie rozprawy filozof nie przyzna? si? do winy, a tak?e kpi? z s?du. Porównywa? Ateny do rasowego konia, który jednak ?pi, a siebie do k?saj?cego gza, który budzi owego konia. Zosta? skazany na ?mier?, odrzuci? propozycj? zorganizowania ucieczki i ostatecznie pope?ni? samobójstwo przez wypicie trucizny.

Do legendy przesz?a tak?e „sprawiedliwo?? Pizona”. Pe?ni? on rol? namiestnika w jednej z podleg?ych Rzymowi prowincji. Gdy jeden z ?o?nierzy  poszed? po ?ywno?? z koleg?, a wróci? sam, Pizon oskar?y? go o zabójstwo towarzysza i skaza? na ?mier?. Tu? przed wykonaniem wyroku zjawi? si? zaginiony. Skazany, jego odnaleziony towarzysz oraz ?o?nierz, który mia? dokona? egzekucji udali si? do Pizona, by udowodni? niewinno?? oskar?onego. Ten jednak wyda? wyrok ?mierci na wszystkich trzech: na oskar?onego, bo ju? zosta? skazany, na jego koleg?, gdy? by? przyczyn? ca?ej sprawy, za? na ?o?nierza za to, ?e nie wykona? egzekucji od razu i podwa?y? rozkaz prze?o?onego. Histori? t? opisuje rzymski pisarz Seneka w traktacie „ O gniewie” (I , 18, 3-5). Za? w j?zyku funkcjonuje zwrot „ sprawiedliwo?? Pizona” na okre?lenie takiej interpretacji prawa, która trzyma si? sztywno paragrafu, nie uwzgl?dniaj?c czynnika ludzkiego czy moralnych niuansów danej sprawy.

W Biblii przyk?adem z?ego s?dziego  jest Poncjusz Pi?at, który wyda? wyrok skazuj?cy wbrew w?asnemu przekonaniu o winie Jezusa, a jedynie ze wzgl?du na naciski spo?ecze?stwa.

Z bli?szej nieco historii przywo?a? mo?na s?ynny proces Gorgonowej ( lata dwudzieste XX wieku). Kobieta zosta?a oskar?ona o zamordowanie córki swojego pracodawcy i kochanka. W przytoczonej sprawie zapad? wyrok skazuj?cy, mimo braku jednoznacznych dowodów winy
( by?o to ?ledztwo poszlakowe).

Ogromne kontrowersje budzi tak?e egzekucja Troya Davisa skazanego na kar? ?mierci za zastrzelenie policjanta mimo licznych w?tpliwo?ci ( nigdy nie przyzna? si? do winy, zeznania ?wiadków s? sprzeczne, nie znaleziono broni). Troy Davis zosta? stracony we wrze?niu tego roku po 22 latach sp?dzonych w celi ?mierci.

Pozostaje wierzy?, ?e Temida, która mia?a zawi?zane oczy, by nie kierowa? si? pochodzeniem i maj?tkiem, nie b?dzie ?lepa, gdy chodzi o dobro cz?owieka i moralne obowi?zki prawa wzgl?dem obywateli.

Potrzebujesz pomocy w organizacji pogrzebu bliskiego? Kliknij tu.

 

Masz dodatkowe pytania? 
Skontaktuj si? z naszymi specjalistami, udzielamy darmowych porad. 
Napisz: 
pomoc@mementis.pl lub zadzwo?: 801 009 507
Infolinia czynna ca?? dob?.
Koszt po??czenia 36gr brutto/min. 
Dla komórek i tel. z zagranicy: 
 +48 538 449 984
Koszt po??czenia zgodnie ze stawkami operatora.

Magdalena Majkowska

Bibliografia
Pismo ?wi?te Starego i Nowego Testamentu
Seneka : „ O gniewie”


Komentarze