Oddawanie organˇw

Na ?wiecie co chwil? kto? staje si? poszkodowany na skutek wypadku, nie wa?ne jakiego. Takie zdarzenia s? na porz?dku dziennym i cz?sto potrzebny jest organ zast?pczy, który umo?liwia prze?ycie, dalsz? egzystencj? cz?owieka. Stajemy przed dylematem: „Dawcy organów - bohaterowie, czy ludzie, którzy bezczeszcz? swoje cia?o po ?mierci?”. Czy moralna sprawa bezczeszczenia zw?ok jest wa?niejsza od ludzkiego ?ycia? Je?li chodzi o moralno??, pogl?dy Polaków, du?y wp?yw ma religia Ko?cio?a katolickiego, odwo?uj?c si? do s?ów biskupów w li?cie poruszaj?cym spraw? oddawania organów: „W naszych czasach pojawi?y si? jednak niespotykane dot?d mo?liwo?ci ratowania zagro?onego ?ycia ludzkiego. Dzi?ki osi?gni?ciom w dziedzinie medycyny i techniki sta?o si? mo?liwe ratowanie ?ycia przez przeszczepianie organów ludzkich. Decyzja oddania w?asnego narz?du, np. nerki, czy zgoda na pobranie organów z cia?a zmar?ej bliskiej osoby nie jest ?atwa. Jednak od tej decyzji cz?sto zale?y uratowanie czyjego? ?ycia. S?uga Bo?y Ojciec ?wi?ty Jan Pawe? II w Encyklice Evangelium vitae napisa?, ?e na heroizm naszej codzienno?ci sk?adaj? si? ma?e lub wielkie gesty bezinteresowno?ci, umacniaj?ce autentyczn? kultur? ?ycia. Po?ród tych gestów na szczególne uznanie zas?uguje oddawanie organów, zgodnie z wymogami etyki, w celu ratowania zdrowia, a nawet ?ycia chorym, pozbawionym niekiedy wszelkiej nadziei…

W swoim nauczaniu Ko?ció? podkre?la, ?e cia?u zmar?ego cz?owieka nale?y si? szacunek, pobranie za? narz?du po ?mierci cz?owieka nie narusza jego godno?ci ani ?adnych praw osoby ludzkiej. Wed?ug aktualnego stanu wiedzy medycznej, podstaw? do stwierdzenia ?mierci cz?owieka jest ustanie wszelkiej aktywno?ci mózgowej. Jednocze?nie Ko?ció? apeluje, aby w rozwi?zywaniu tego donios?ego problemu by?y respektowane normy etyczne i medyczne…” Ko?ció? popiera przeszczepy, a w pobieraniu narz?dów nie widzi nic niemoralnego.  Biskupi polscy wypowiadali si? na ten temat mi?dzy innymi w Komunikacie z 18 marca 1995 roku, gdzie apelowali o chrze?cija?sk? mi?o?? do ludzi potrzebuj?cych przeszczepu. Osoby, które decyduj? si? na pomoc innym, tak, s? bohaterami…

Chc? by? dawc? organów, od czego zacz???”

Na wst?pie warto zaznaczy?, ?e zwyk?e oddawanie krwi mo?e pomóc innemu cz?owiekowi, decyduj?c si? na nast?pny krok – bycie dawc? organów, nale?y podpisa? o?wiadczenie woli (przyk?ad: http://www.oswiadczeniewoli.com.pl/img/oswiadczenie_woli.pdf). Ustawa z dnia 1 lipca 2005 roku traktuje o tym, i? osoba zmar?a jest potencjalnym dawc? tkanek i narz?dów o ile za ?ycia nie wyrazi?a sprzeciwu. Niewymagana jest wówczas zgoda rodziny lub bliskich osoby zmar?ej.

Ze wzgl?dów etycznych i spo?ecznych cz?sto jest przeprowadzana rozmowa z rodzin? zmar?ego w celu poinformowania o ch?ci pobrania narz?dów do przeszczepienia oraz uzyskania ich przyzwolenia. W przypadku, gdy zmar?y pozostawi? pisemne o?wiadczenie woli odno?nie pobierania narz?dów po ?mierci, lekarze bez zastrze?e? respektuj? jego decyzj?. W przypadku zmar?ego, który nie zostawi? takiego o?wiadczenia, wtedy przez rodzin?, na drodze s?dowej mo?e zosta? stworzony wniosek uniemo?lwiaj?cy pobranie organów.

Takie o?wiadczenie nale?y nosi? ze sob? lub do??czy? do testamentu.

W przypadku z?o?enia takiego o?wiadczenia woli warto poinformowa? o tym swoich znajomych i rodzin?, oszcz?dzaj?c im – odpuka? w niemalowane – po ?mierci dodatkowych bolesnych „wra?e?”. Osoby oddaj?ce organy cz?sto s? nierozumiane przez otoczenie, tak jak pan Waldemar, który pisze na forum: „W dokumentach nosz? o?wiadczenie woli - zezwolenie na pobranie moich narz?dów po ?mierci. Jestem równie? na li?cie dawców szpiku kostnego, regularnie jestem dawc? krwi. Znajomi ?miej? si? ze mnie, nazywaj?c Matk? Teres?, a rodzina nie akceptuje moich decyzji. Jest mi z tego powodu bardzo przykro. Wydaje mi si?, ?e skoro mog? pomóc, nie nara?aj?c przy tym swojego ?ycia to dlaczego mia?bym tego nie robi?? To niewiele kosztuje, a przecie? mog? uratowa? czyje? ?ycie!”

Oddawanie narz?dów jest szczególne wa?nym tematem dla nas wszystkich. Transplantologia ma ma?e szanse na rozwój i ratowanie ludzkiego ?ycia, je?li osób, które wyra?aj? wol? oddania organu nie b?dzie przybywa?. Nie b?d?my egoistami, patrz?cymi tylko na czubek w?asnego nosa! O ile jedn? nerk? (uk?ad wydalniczy dzia?a tak samo sprawnie z jedn? nerk?, jak i z dwoma) czy w?trob? (ten organ regeneruje si? ju? przy jedynie 20% zdrowej tkanki, wi?c mo?na przeszczepi? cz???, z zachowaniem zdrowia dla dawcy) mo?na pobra? od ?yj?cej osoby, o tyle serce czy p?uca musz? by? pobierane po ?mierci, gdy? s? absolutnie konieczne do prze?ycia.  Polskie spo?ecze?stwo wci?? bardzo ma?o wie o pobieraniu narz?dów, dlatego zamieszczam kilka odpowiedzi na zestaw popularnych pyta?-mitów.

Mit: Je?li zgodz? si? na oddanie organów lekarze nie b?d? próbowali uratowa? mojego ?ycia, tylko pobior? narz?dy tak szybko, jak to mo?liwe, by uratowa? czyje? inne ?ycie.

Odpowied?: Pierwszym zadaniem twojego lekarza jest ratowanie twojego ?ycia. Nie po?wi?canie go dla kogo? innego.

Mit: Osoby niepe?noletnie nie maj? prawa sk?ada? o?wiadczenia woli o oddaniu organu.

Odpowied?: W ?wietle prawa faktycznie tak jest. Decyzje podejmowane przez niepe?noletnich nie maj? mocy prawnej. Jednak nie oznacza to, ?e nie mog? odda? swoich narz?dów po ?mierci. Ich decyzja musi by? po prostu zatwierdzona przez rodziców lub opiekunów (podpis).

Mit: Zale?y mi na ceremonii pogrzebowej z otwart? trumn?, a jest to niemo?liwe, je?li organy lub tkanki zosta?y wcze?niej oddane.

Odpowied?: Oddanie organów i tkanek po ?mierci wcale nie musi oznacza? konieczno?ci rezygnacji z otwartej trumny. Pod ubraniem nie wida? ci??, blizn i innych znamion. Np. w przypadku pobierani ko?ci, na jej miejsce wstawia si? specjalny pr?t itd. Itp. Wszystko zostanie odpowiednio zamaskowane.

Mit: Mam s?abe zdrowie. Nikt nie b?dzie chcia? moich organów.

Odpowied?: Bardzo rzadko zdarza si? sytuacja, w której problemy zdrowotne dyskwalifikuj? dawc? organów do przeszczepu. Lekarze dok?adnie wiedz?, jakie choroby s? na tyle szkodliwe, by uniemo?liwi? oddanie danego narz?du.

Mit: S?ysza?em, ?e organy mo?na ofiarowa? jedynie cz?onkom rodziny.

Odpowied?: O tym, czy mo?esz danej osobie odda? swoje organy decyduj? czynniki medyczne, nie pokrewie?stwo. Wa?na jest przede wszystkim grupa krwi i inne parametry medyczne. Na tym wszystkim najlepiej znaj? si? lekarze transplantolodzy.

Mit: Od moich bliskich pobior? op?at?, je?li ja oddam swoje organy.

Odpowied?: Mo?e nam si? tak wydawa? ze wzgl?du na prac?, jak? musz? wykona? lekarze w pobranie od nas organów. Jednak ofiarowanie organów jest ca?kowicie darmowe. Pobieranie za to jakichkolwiek op?at jest niezgodne z prawem.


W cytowanym przeze mnie li?cie, biskupi wskazuj? te? na rol? dziennikarzy: "W sposób szczególny apelujemy do ludzi mediów, aby w poczuciu odpowiedzialno?ci wspó?tworzyli w?a?ciwy klimat sprzyjaj?cy lepszemu zrozumieniu tych trudnych spraw i kszta?towaniu postaw otwartych na pomoc cz?owiekowi cierpi?cemu i potrzebuj?cemu". Mam nadziej?, ?e dzi?ki mojemu artyku?owi zwi?kszy si? liczba dawców. W Polsce tysi?ce osób czeka na organy. Pomó? im! ... bo przecie? „NIE PÓJDZIESZ Z SERCEM DO NIEBA.”

Grzegorz So?tysik


Komentarze