Od?amy chrze?cija?stwa

Chrze?cija?stwo to jedna z trzech g?ównych religii monoteistycznych na ?wiecie. Wyznaj? je ponad 2 miliardy ludzi na wszystkich kontynentach. Religia ta wywodzi si? od Jezusa Chrystusa, który przez wiernych zosta? uznany za Syna Bo?ego, zbawiciela oraz mesjasza. Jej zasady zawarte s? w Biblii. Chrze?cijanie wierz?, ?e jest jeden Bóg, b?d?cy stwórc? ?wiata. Wyst?puje on w trzech osobach – jako Bóg Ojciec, Syn Bo?y oraz Duch ?wi?ty. Bóg stworzy? cz?owieka na swoje podobie?stwo, jednak grzech pierworodny sprawi?, ?e ludzie cierpi? i umieraj?. Jezus zst?pi? na ziemi? po to, by odkupi? grzechy ludzko?ci i przynie?? zbawienie ?wiatu. Chrze?cijanie powinni przestrzega? Dekalogu, czyli dziesi?ciu przykaza? danych cz?owiekowi przez Boga.

W ci?gu kolejnych kilku wieków w ko?ciele katolickim mimo istnienia inkwizycji, która kara?a heretyków, pojawia?o si? coraz wi?cej osób, które krytykowa?y praktyki i teorie katolicyzmu i zyskiwa?y kolejnych zwolenników. W ten sposób w XVI wieku powsta?y najbardziej znane ruchy zajmuj?ce si? reformacj? ko?cio?a – luteranizm oraz kalwinizm, które mimo, i? Marcin Luter oraz Jan Kalwin za ?ycia padli ofiar? licznych prze?ladowa?, przetrwa?y do dnia dzisiejszego i nale?? one do grupy wyzna? protestanckich. Twórcy owych od?amów religijnych sprzeciwiali si? sprzeda?y odpustów, zerwali z tradycj? ko?cieln? oraz dogmatami zatwierdzonymi przez sobory na rzecz wiary w prawdziwo?? Pisma ?wi?tego oraz zredukowali liczb? sakramentów. Odrzucali równie? papie?a jako g?ow? Ko?cio?a. Innym reformatorem sta? si? Henryk VII, angielski król, który zerwa? z katolicyzmem i za?o?y? swój ko?ció? tylko po to, by móc si? rozwie?? i po?lubi? kolejn? kobiet?. W ten sposób narodzi? si? anglikanizm, który sta? si? najpopularniejszym wyznaniem na terenie Wielkiej Brytanii. Istniej? trzy od?amy chrze?cija?stwa, w których zawiera si? wiele ró?nych nurtów oraz wyzna?. Ich wyznawcy wierz? w tego samego Boga, jednak w inny sposób rozumiej? i wyja?niaj? tre?? Pisma ?wi?tego. Geneza podzia?u chrze?cija?stwa wywodzi si? ze ?redniowiecza. Wcze?niej bowiem religia ta by?a bardzo jednolita, a osoby, które mia?y w?tpliwo?ci dotycz?ce wiary, by?y pot?piane i bardzo surowo karane. Pierwszy podzia? nast?pi? w 1054 roku w czasie Wielkiej Schizmy Wschodniej. Wynikn?? on z powodu coraz wi?kszej odmienno?ci kulturowej oraz liturgicznej mi?dzy chrze?cija?stwem na wschodzie i zachodzie. Kolejnym przyczynkiem do roz?amu by? konflikt dotycz?cy sformu?owania na temat pochodzenia Ducha ?wi?tego, zawartego w Credo katolickim. Z tych w?a?nie przyczyn patriarcha wschodni Celariusz zosta? ob?o?ony kl?tw? przez wys?anników papie?a Leona IX, na co on na?o?y? ekskomunik? na ca?y Ko?ció? rzymski wraz z Ojcem ?wi?tym. W ten sposób nast?pi?, trwaj?cy do dzi?, podzia? na katolicyzm i ko?ció? wschodni, zazwyczaj okre?lany jako prawos?awie.

Gdy wzrós? poziom tolerancji wobec heretyków, zacz??y pojawia? si? kolejne nowe wyznania. W tej chwili istnieje ich bardzo du?o. Do katolicyzmu nale?y ko?ció? katolicki z obrz?dkiem grekokatolickim, ?aci?skim oraz wschodnimi, staro katolicyzm, mariawityzm oraz kilka innych nurtów. Protestantyzm za? dzieli si? na nurt ewangelicki, czyli kalwinizm, metodyzm, luteranizm oraz prezbiterianizm, anglikanizm, wyznania episkopalne oraz przebudzeniowe, do których nale?y ko?ció? zielono?wi?tkowców, adwentyzm i baptyzm. Zalicza si? do niego równie? pochodz?cych sprzed czasów Reformacji husytów oraz waldensów. W sk?ad ko?cio?a wschodniego wchodz? natomiast prawos?awie, ko?cio?y asyryjskie oraz orientalnie. Te ostatnie bywaj? czasem okre?lane jako odr?bny od?am chrze?cija?stwa, tak samo jak i anglikanizm. Niektóre z wyzna? nie s? uznawane za chrze?cija?skie. Nale?y do nich mi?dzy innymi restoracjonizm oraz ko?cio?y nietrynitarne, które nie uznaj? Trójcy ?wi?tej. Ich chrzest jest bowiem traktowany jako niewa?ny, poniewa? nie pada podczas niego wymagany tekst, czyli: „w imi? Ojca i Syna i Ducha ?wi?tego”. Najwi?cej wiernych liczy sobie ko?ció? katolicki, poniewa? przynale?y do niego ponad miliard osób. Drugie miejsce zajmuj? wyznania protestanckie. W naszym kraju równie? dominuj? katolicy, gdy? zalicza si? do nich a? 90% obywateli. Inne wyznania chrze?cija?skie maj? tu znacznie mniej wiernych, dlatego nie wszyscy wiedz?, czym ró?ni? si? one od naszej religii.

Niemal wszystkie od?amy chrze?cija?skie znane s? z bardzo rygorystycznych zasad, których nale?y przestrzega?, by osi?gn?? wieczne zbawienie. Kalwini nie mog? bra? udzia? w ?adnych zabawach, imprezach tanecznych ani uprawia? hazardu. Wierz? oni tak?e, ?e cz?owiek nie ma wp?yw na to, jak b?dzie wygl?da?o jego ?ycie wieczne, gdy? zale?y to od Boga, a nie ludzkich uczynków. Cz??? wyzna? odrzuci?o kult figur oraz obrazów. Dlatego te? ich ?wi?tynie wydaj? si? surowe w porównaniu z bogato udekorowanymi, pe?nymi przepychu ko?cio?ami katolickimi. Niektóre z owych od?amów odrzucaj? równie? kult ?wi?tych, którzy uznawani s? za zwyk?ych ludzi. Powszechne jest tak?e odrzucenie celibatu. Protestanccy pastorowie oraz prawos?awni popi mog?, a nawet powinni wst?powa? w zwi?zki ma??e?skie, gdy? to przybli?a ich do swoich wiernych. Tak?e kobiety czasem pe?ni? funkcj? duchownych, co nie jest dozwolone w rzymskim katolicyzmie. Na tle ró?nych wyzna? szczególnie wyró?nia si? Ko?ció? Zielono?wi?tkowy. Podczas nabo?e?stw wierni g?osz? proroctwa, przemawiaj? ró?nymi, nieznanymi j?zykami, ?piewaj? oraz klaszcz? w d?onie. Ka?dy z od?amów chrze?cija?stwa opiera swoje zasady wiary na Biblii, jednak?e ich interpretacja bywa ró?na. Niekiedy odmienno?ci dotycz? mniej istotnych kwestii, czasem za? wi??? si? z fundamentalnymi kwestiami religijnymi. Niektóre z wyzna? okre?lane s? nawet jako sekty, co niekoniecznie ma odzwierciedlenie w rzeczywisto?ci.

Religia chrze?cija?ska wyznawana jest przez jedn? trzeci? ludzko?ci na ca?ym ?wiecie. Najwi?cej wiernych, bo niemal 2 miliardy, liczy sobie katolicyzm oraz protestantyzm. Prawos?awie ma oko?o 171 milionów wyznawców, za? anglikanizm 87 milionów. Staro?ytne Ko?cio?y wschodnie gromadz? 30 milionów wiernych, a inne od?amy, w tym tak?e sekty wywodz?ce si? z chrze?cija?stwa, to 150 milionów osób. Najwi?cej chrze?cijan zamieszkuje Europ? oraz kontynenty opanowane przez jej mieszka?ców, czyli Ameryk? Pó?nocn?, Ameryk? Po?udniow? oraz Australi?. Nieco mniej wiernych mieszka w Afryce, za? w Azji chrze?cijanie nale?? do mniejszo?ci. Dane te nie s? jednak dok?adne, gdy? wiele z owych od?amów za wiernych uznaje osoby, które zosta?y ochrzczone, nawet gdy zerwa?y one z religi?. W dniu dzisiejszym istniej? ponad 42 tysi?ce ró?nych Ko?cio?ów oraz wspólnot ko?cielnych.

Katarzyna B?aszczyk  


Komentarze


mysia: czy polska jest krajem katolickim

15 kwietnia 2012, godzina 14:29:07